fbpx Beleidsdossier: geïntegreerd jeugddecreet | Bataljong Overslaan en naar de inhoud gaan

Beleidsdossier: geïntegreerd jeugddecreet

Deze pagina is gemaakt op 5 september 2022 en werd voor het laatste geüpdate op 13 december.

De Vlaamse regelgeving voor jeugdwerk en -beleid verandert. Zo komt er onder impuls van Vlaams minister van jeugd Benjamin Dalle een geïntegreerd jeugddecreet. Wat komt er op ons af? Lees het hier.

Snel naar...

  1. Wat is het geïntegreerd jeugddecreet? 
  2. Wat is het standpunt van Bataljong?
  3. Wat is de verwachte impact op lokaal jeugdbeleid?

1. Wat is het geïntegreerd jeugddecreet?

Samenbrengen van 4 bestaande decreten

Vlaams minister van jeugd Benjamin Dalle heeft als ambitie om tijdens deze legislatuur 4 verschillende Vlaamse decreten samen te brengen en te stroomlijnen naar een geïntegreerd jeugddecreet. Het gaat om deze vier decreten.

  1. Vernieuwd Vlaams jeugd- en kinderrechtenbeleid
  2. De subsidiëring van het bovenlokaal jeugdwerk, jeugdhuizen en jeugdwerk voor bijzondere doelgroepen
  3. De ondersteuning en stimulering van het lokaal jeugdbeleid
  4. Aanvullende subsidies voor tewerkstelling in de culturele sector (DAC)

Concreet is het de bedoeling te zorgen voor zowel een juridische als een inhoudelijke hertekening van het regelgevend kader.

7 uitgangspunten

Vlaanderen schoof bij aanvang van het traject naar dit geïntegreerd decreet de volgende uitgangspunten naar voor.

  1. Een jeugdbeleid met een sterk jeugd- en kinderrechteninstrumentarium én een sterk ondersteuningsbeleid.
  2. Een Vlaams jeugdbeleid dat vertrekt vanuit een complementariteit met het lokale en bovenlokale niveau.
  3. Een jeugdbeleid waar participatie centraal staat.
  4. Een divers jeugdwerk vertrekkende vanuit een duidelijk en coherent subsidiëringsbeleid.
  5. Een jeugdbeleid met rechtszekerheid voor alle structureel ondersteunde organisaties.
  6. Een efficiënte bovenbouw waar samenwerking centraal staat. 
  7. Een wetenschappelijk onderbouwd jeugdbeleid.

Timing van het traject

Najaar 2021 De jeugdsector (waaronder Bataljong) wordt betrokken bij een eerste participatieronde.
Mei 2022 

De grote lijnen van een synthesenota worden voorgesteld en bediscussieerd op een grootschalig participatiemoment.

Juli 2022 De Vlaamse Regering keurt een conceptnota van het jeugddecreet goed. 
Augustus 2022 - mei 2023 Opmaak, advisering, herwerking en goedkeuring van ontwerp van decreet
Maart - december 2023 Opmaak, advisering, herwerking en goedkeuring van uitvoeringsbesluiten

2. Wat is het standpunt van Bataljong?

Bataljong is als belangenbehartiger van lokaal jeugdbeleid uiteraard actief betrokken bij deze veranderingen. Hieronder enkele van onze standpunten, die vorm kregen in onze bestuursorganen zoals de thematische commissies bestaande uit leden en partners. 

Meer dialoog tussen Vlaanderen en lokale besturen

Bataljong pleit standaard voor meer overleg tussen lokale besturen en Vlaanderen. Dit om Vlaams jeugdbeleid aanvullend te laten werken op het lokaal jeugdbeleid. Enkel met een goede afstemming en versterking tussen beide beleidsniveaus, kan er een verschil gemaakt worden voor alle kinderen en jongeren. 

Concreet stellen we voor:

  • Meer structureel overleg in te bouwen tussen lokaal en Vlaams (bvb. bij reflectiegroepen, omtrent JKP...). Ook bij deze decreetoefening stimuleren wij actief de betrokkenheid van lokale besturen.
  • Projectoproepen vanuit Vlaanderen ook te richten op lokale besturen, daarbij hun regierol erkennend
  • Afstemming met lokale besturen omtrent de modaliteiten voor de erkenning, subsidiëring en ondersteuning van bovenlokale jeugdwerkingen (zoals WMKJ's, jeugdhuizen en organisaties voor kinderen en jongeren met een beperking).

Daarbij is een Vlaamse Overheid nodig dat lokaal jeugdbeleid stimuleert, verbindt, onderzoekt en monitort. 

Zorg voor een decretale opdracht rond lokaal jeugdbeleid

In het huidige decreet lokaal jeugdbeleid staan niet meer zoveel bepalingen voor lokale besturen. Sinds de inkanteling van de specifieke Vlaamse prioriteiten en subsidies voor lokaal jeugdbeleid in het gemeentefonds in 2013, bepalen lokale besturen zelf de prioriteiten en financiering van hun jeugdbeleid. Wat wel nog in het decreet staat is de verplichting van een lokale jeugdraad en de financiering van het jeugdbeleid in VGC (Vlaamse Gemeenschapscommissie in Brussel) en vzw De Rand. 

Bataljong ziet het geïntegreerd decreet als een potentieel kwaliteitskader voor lokale besturen. Waarbij een sterk visiekader uitgewerkt wordt, zonder teveel regels, controle of planlast voor lokale besturen. Zo speelt de Vlaamse Overheid haar rol als kwaliteitsinspirator, zonder de lokale autonomie te ondergraven. We pleiten er dan ook voor om lokaal jeugdbeleid te blijven behandelen in het nieuwe decreet én om een minimumkader decretaal vast te leggen. We willen daarbij de drie kernopdrachten van lokale besturen verankerd zien:

  1. De brede jeugdreflex integreren in het gemeentelijk beleid;
  2. Regie voeren over de vrijetijdskansen van kinderen en jongeren;
  3. De participatie van kinderen en jongeren aan het beleid faciliteren en garanderen. 

Bataljong blijft hierbij voorstander van de verplichting tot de erkenning én ondersteuning van een lokale jeugdraad. We zien de jeugdraad als deel van een gamma aan lokale participatie-initiatieven voor kinderen en jongeren.

  • De lokale jeugdraad wordt best niet a priori samengesteld uit (verplichte) vertegenwoordigers van jeugdwerkverenigingen (zoals in het huidige decreet staat), want dat verengt meteen de inhoudelijke scope en ondermijnt in de praktijk vaak een diepgaander participatieproces. Een moderne lokale jeugdraad bestaat in de eerste plaats uit jongeren die de stem van andere jongeren willen vertegenwoordigen naar het lokaal bestuur toe. Die kunnen gevonden worden in het jeugdwerk, of elders.
  • De thematische scope moet voldoende ruim zijn en gaan over brede thema's die leven onder jongeren (mentaal welbevinden, plek in de openbare ruimte, mobiliteit, events...), niet enkel over sectorale jeugdwerkondersteuning. In een geïntegreerde lokale beleidscontext waar de verplichting van andere sectorale raden niet meer bestaat, is vooral de breed georiënteerde categoriale jeugdraad van belang.
  • Methodisch gezien moet de jeugdraad vrijheid hebben om te werken met nieuwe inspraakvormen: digitale bevragingen en tools, themacafés, ambassadeurs die jongeren gaan interviewen op scholen, enz.
  • Bataljong pleit ook voor enkele minimale procedures bij advisering en voor een garantie dat -ondanks de bredere insteek en samenstelling van de jeugdraad- ook het meer specifieke jeugdwerkbeleid in dialoog met de jeugdverenigingen gebeurt (algemene en specifieke subsidiëring, jeugdinfrastructuur, enz.).

Subsidieer en ondersteun jeugdregio's

Intergemeentelijke samenwerkingen rond jeugdbeleid (oftewel 'jeugdregio's') zijn voor Bataljong een potentiële belangrijke aanvulling en versterking van het lokaal jeugdbeleid. Wij pleiten voor verbeterde subsidiëring en ondersteuning van deze IGS'en (momenteel zijn er zo 6).

Concreet stellen we voor:

  • Inhoudelijke verruiming van jeugdwerk naar (breed) jeugdbeleid.
  • Lokale besturen vrij laten in de vorm waarin ze de IGS organiseren (dus niet enkel een projectvereniging toelaten).
  • Om de twee (of drie) jaar een instapmogelijkheid. Momenteel is dat 1x per 6 jaar.
  • Het instellen van een aparte projectenpot bovenlokaal jeugd.
  • Zorg voor een structurele ondersteuningsopdracht bij Bataljong.

3. Wat is de verwachte impact op lokaal jeugdbeleid?

Verandering op Vlaams niveau, heeft uiteraard ook weerslag op lokaal jeugdbeleid. Uit het deze voorbije zomer goedgekeurde conceptnota kunnen we al één en ander afleiden.

Verplichting van de lokale jeugdraad blijft

Gekoppeld aan bredere participatie van kinderen en jongeren aan het lokale beleid, blijft de inrichting van de lokale jeugdraad als belangrijk instrument om die participatie mee te organiseren decretaal verankerd. Er is debat over welke artikels worden opgenomen rond de samenstelling en procedures. Een afweging tussen enerzijds lokale autonomie, anderzijds het belang van participatie van kinderen en jongeren, en tot slot een decretale inhaalbeweging die aansluit bij de huidige praktijk van lokale beleidsvoering en snel evoluerende categoriale jeugdraden.

IGS'en jeugd

Wat leren we uit de conceptnota?

  • De gevraagde verbreding van 'jeugdwerk' naar '(breder) jeugdbeleid' is opgenomen.
  • De verruiming van enkel subsidiëring voor projectvereniging naar ook andere juridische vormen. Zo kunnen ook dienstverlenende verenigingen subsidies aanvragen. Bataljong pleit hierbij ook voor potentiële subsidies voor ILV's (interlokale vereniging). 
  • De periode voor subsidies blijft gekoppeld aan de legislatuur, en blijft dus om de 6 jaar aan te vragen.

Bovenlokale WMKJ's

De belangrijkste vermeldingen die we zien in de conceptnota.

  • Krijgen een Vlaamse erkenning en basissubsidie via een modulesysteem (zoals het landelijk jeugdwerk dat al kent).
  • Kunnen een beleidsnota indienen voor extra subsidies gekoppeld aan hun strategie.
  • De subsidiëring zal gebeuren voor de signaal- en brugfunctie van de WMKJ's.

Er is nog debat over een minimaal aantal VTE inhoudelijke tewerkstelling als bijkomende subsidievoorwaarde. Bataljong pleit voor een lage VTE-drempel om te vermijden dat enkel de grote WMKJ’s nog groter worden, en om ervoor te zorgen dat ook werkingen in minder sterk verstedelijkte gebieden ondersteund kunnen worden. Daar hebben lokale besturen niet de draagkracht om al heel wat VTE’s te préfinancieren, maar hebben de kwetsbare kinderen en jongeren evenveel recht op vrije tijd.

Bovenlokale open jeugdwerkinitiatieven

  • De term verandert van 'jeugdhuizen' naar 'open jeugdwerk'. Daarmee bedoelt men: jeugdhuis, jeugdcentra, jeugdclubs en vrijwilligerswerking die dezelfde methodiek gebruiken.
  • De erkenning en basissubsidie van het open jeugdwerkinitatief moet van het lokaal bestuur komen. 
  • Vlaanderen zorgt voor meerjarige thematische projectsubsidies (momenteel zijn dit de thema's artistieke expressie, sociale cohesie en ondernemerschap).

Decretale opdracht van Bataljong

Bataljong is een bovenbouworganisatie. Onze Vlaamse opdrachten worden ook decretaal verankerd. De omschrijving van onze opdracht krijgt een update.

  • De 'ondersteuning van jeugddiensten' verruimt naar de ondersteuning van lokaal jeugdbeleid via jeugdambtenaren en schepenen van jeugd.
  • Er komt een expliciete vermelding in de decretale opdracht van 'de ondersteuning van de participatie van kinderen en jongeren aan het lokaal jeugdbeleid.'
Sprangers
Jurgen
Directeur
03 821 06 03
Verlinde
Tieme
Coördinatie breed jeugdbeleid
03 821 06 04

Contacteer ons

Bataljong vzw
Ossenmarkt 3
2000 Antwerpen
03/821.06.06
info@bataljong.be

Volg Bataljong

Nieuwsbrief