fbpx Hoe lokaal jeugdwerk ondersteunen in coronatijden? | Bataljong Overslaan en naar de inhoud gaan

Hoe lokaal jeugdwerk ondersteunen in coronatijden?

Laatste update op 05/10/2020 om 17u15

Deze pagina inspireert je over de ondersteuning van lokaal jeugdwerk in coronatijden.
Ga snel naar dit onderdeel:

Nabijheid van het lokale bestuur

Krijg samen met het jeugdwerk een beeld van de impact!

Wat breng je in beeld?

Wat kan je als lokaal bestuur doen? (dit blijft zeer relevant!)

Goede praktijkvoorbeelden

Nabijheid van het lokale bestuur

Het lokale jeugdwerk ondersteunen is een bevoegdheid die lokale besturen opnemen. Zowel pedagogisch, logistiek als financieel kan het jeugdwerk op heel wat steun rekenen. Ook tijdens de coronacrisis kijkt Vlaanderen naar de lokale besturen om het lokaal jeugdwerk gepast te omkaderen. Dat is ook jullie opdracht.

Je ondersteunt lokaal jeugdwerk omdat het een positieve impact heeft op de ontwikkeling en het welzijn van een grote en gevarieerde groep van kinderen en jongeren uit jouw stad of gemeente. Lokaal jeugdwerk is een onmisbare partner in het vormen van een warme samenleving in je gemeente.

Helaas lijden ook lokale jeugdverenigingen onder de coronacrisis doordat hun werking stilligt of omdat ze meer en ruimere lokalen nodig hebben, vaste kosten doorlopen en de winstgevende activiteiten geannuleerd zijn. Als lokaal bestuur heb je een grote, directe impact op hun toekomstperspectief. Vaak met eenvoudige maatregelen.

Krijg samen met het jeugdwerk een beeld van de impact!

Jeugdbeleid maak je niet voor, maar best mét kinderen, jongeren en hun verenigingen. Ga dus met hen aan de slag om in kaart te brengen welke impact de crisis heeft. Ook na de succesvol georganiseerde zomerperiode zal er heel wat impact zijn op het nieuwe werkjaar: opstart, specifieke noden om te blijven coronaveilig organiseren...

Niet voor alle jeugdwerk(vormen) is de impact van corona hetzelfde. Een jeugdhuis dat nu moet sluiten heeft nog heel wat vaste kosten maar geen inkomsten. Een jeugdvereniging voor jongeren uit maatschappelijk kwetsbare situaties kan wellicht moeilijker terugvallen op ouders of betrokkenen voor financiële solidariteit. Sommige verenigingen hadden hun grote fondsenwerving al achter de rug... andere zouden die georganiseerd hebben of worden nog altijd verhinderd om dit te doen. In en doorheen het nieuwe werkjaar gaan heel wat verenigingen investeringen doen om de werking conform de maatregelen te maken die zullen worden afgekondigd. Help hen hierbij met duidelijke info en logistieke ondersteuning.

Samen met de jeugdwerkkoepels, roept Bataljong steden en gemeenten op om deze impact in beeld te brengen. Ondersteun lokaal jeugdwerk bij de heropstart. Ga met de verenigingen in dialoog over hun financiële, logistieke en pedagogische noden.

Een zomerkamp is de belangrijkste kost van het jaar voor een jeugdbeweging. Idem voor je particulier speelplein. Mogelijk liepen voor hen de kosten op door coronaprotocollen en vallen inkomsten weg doordat minder ouders hun kinderen gaan meesturen. Ook monitor je best de impact op het ledenaantal van de crisis doorheen het werkjaar. Begrip en ondersteuning hiervoor zal zeker van pas komen. Impact op de subsidieberekening van 2021 mag je ook verwachten!

Het jeugdhuis is nog altijd niet in staat om die grotere dingen te organiseren waarmee ze de rest van hun werking mee-financieren. Vanaf wanneer dit soort evenementen terug rendabel zullen kunnen doorgaan is nu nog altijd niet duidelijk.

Tegelijk blijven er waarschijnlijk gemeentelijke budgetten onaangeroerd door de afgelasting van allerlei evenementen en acties. Mogelijk kan je met deze middelen ondersteunen. Misschien kan je in begrotingswijzigingen hier al schuiven met budgetten naar meer ondersteuning!

Deze impact is niet alleen financieel, maar mogelijk ook logistiek en pedagogisch. Deze laatste twee worden vooral belangrijk op het moment dat verdere afbouwscenario’s moeten gecommuniceerd worden en er zich nieuwe en gerichte vragen voordoen. Hiervoor vind je hieronder al tips.

Wat breng je in beeld?

Financieel:

Een totaalbeeld van de financiële impact op jeugdverenigingen kan je pas bekomen na de coronacrisis. Veel verenigingen verdragen wel even een stootje. Je kan er dan ook voor kiezen om enkel voorlopige maatregelen te nemen, en een definitief ondersteuningskader evenwichtig af te kloppen na de crisis, wanneer de volledige financiële impact duidelijk is. Voor verenigingen die toch dringende cashproblemen hebben spring je uiteraard sneller bij. Om de financiële impact in beeld te brengen begin je best NU al wel met de inventarisatie en je blijft dit monitoren:

STAP 1: Breng de financiële impact realistisch in beeld.
  • Welke kosten lopen door? Welke kosten zijn er nu niet?
  • Welke inkomsten waren er niet? Welke inkomsten zijn er wel?
  • Zijn er inkomsten die terugbetaald dienen te worden? (Bv. annulatie uitstap naar …)

KSA en Scouts en Gidsen Vlaanderen maakten hiervoor al een handig sjabloon waarmee je zeker aan de slag kan.
Formaat, de organisatie die open jeugdwerk (jeugdhuizen en andere jongereninitiatieven) ondersteunt, stuurde een bevraging uit naar haar leden om de impact in kaart te brengen.

Mogelijk kan je met eenzelfde oefening ook al simuleren voor de toekomst.

STAP 2: Kan de vereniging beroep doen op solidariteit of alternatieve inkomsten?
  • Op welke financiële steun kan een vereniging rekenen vanuit de gemeenschap? (Tips vind je verder)
  • Lukt het bv. om inkomsten te genereren via een online actie of via thuislevering?
  • Welke rol kan de gemeente of stad spelen om die steun van de gemeenschap aan te boren en mogelijke acties te faciliteren of te ondersteunen?
STAP 3: Breng de impact voor hun subsidies nu al in beeld door je jeugdwerkreglementen te screenen (ook voor 2021!):
  • aantal werkingsdagen;
  • aantal leden op kamp;
  • aantal gebrevetteerde animatoren (heel wat cursussen werden afgelast of uitgesteld);
  • te behalen indicatoren die nu in het gedrang komen?
  • basisvoorwaarden die nu in gedrang komen.

Logistiek:

Inventariseer wat je als lokaal bestuur aan logistieke ondersteuning biedt, al dan niet tegen een vergoeding.

Denk aan lokaalhuur, huur materiaal, kampkoffers, kampvervoer, uitleendienst... Breng samen met je verenigingen in beeld welke logistieke noden wijzigen en hoe (door de maatregelen gaan hier vragen over komen. Maken de verenigingen nog gebruik van deze ondersteuning nu hun werking stilligt, heropstart of met maatregelen georganiseerd wordt? Welke bijkomende ondersteuning zal er nodig zijn met het zicht op de heropstart, aanpassing en coronaveilig maken van activiteiten?).

Pedagogisch:

De voorbije maanden stond vrijwillige jeugdleiding al voor heel wat vraagstukken en problemen. Ze toonden vaak hun flexibiliteit en creativiteit: online jeugdbeweging, online jeugdhuis, online filmavonden, sportieve, creatieve, en andere uitdagingen voor leden, kaartjesacties, spelpakketten verdelen, online welzijnswerk, jeugdwelzijnswerkers gingen vaak wel nog de straat op, maar in bijzondere omstandigheden.

Onderschat de druk niet dat dat met zich meebrengt. Begeleidersploegen hebben het ook moeilijk. En ze zullen de komende periode blijvend uitgedaagd worden, want jeugdwerk wordt nog even geen "business as usual". Zien ze het zitten? Leeft er angst? Of net goesting? Welke draagkracht is er om de werking aan te passen? Breng dit nu proactief in beeld en ga de communicatie aan. Wacht niet tot ze er mee tot op het gemeentehuis of de jeugddienst komen!

Het coachen en informeren van alle mensen die in jouw gemeente bezig zijn met een coronaveilig vrijetijdsaanbod voor kinderen en jongeren wordt een belangrijke uitdaging voor de komende maanden.

Een voorbeeld van impactbevraging:

Impactbevraging Destelbergen

Wat kan je als lokaal bestuur doen?

Hieronder vind je tips om je jeugdwerk in deze tijden een helpende hand te reiken en ervoor te zorgen dat je na de crisis nog een even sterk jeugdwerk hebt.

Wil je goede praktijkvoorbeelden aan deze principes gekoppeld zien? Lees dan hier verder.

Algemeen

  • Communiceer proactief en wacht niet tot ze zelf tot bij jou komen. Neem contact op met je jeugdwerk en maak samen een beeld van de impact op zowel financieel, pedagogisch als logistiek vlak.
  • Bied zekerheid door beschikbaarheid. Zorg ervoor dat het jeugdwerk snel bij iemand terecht kan met vragen, wijzigingen in planning, info… En communiceer dit!
  • Zorg voor basisdienstverlening en wees flexibel in je ondersteuning. Pas je reglementen en manieren van werken aan.
  • Verwijs ze door naar een hele waaier aan antwoorden, steunmaatregelen, tips en tricks bij hun koepels: Bataljong, de Ambrassade, Wat Wat...
  • Betrek je jeugdraad om hier sneller in te schakelen.

Financieel

Help hen hun kosten te beperken

  • Verhuur in deze periode gratis of schort de huur tijdelijk op. Vraag dit ook aan je eventuele verzelfstandigingen die vaak de lokalenverhuur regelen. Roep lokalenverhuurders op om dit voor een bepaalde duur ook te doen. Neem de huurkosten tijdelijk over met of zonder terugbetalingsplan. Idem voor afbetalingsplannen en recht van opstal.
  • Wees zelf op tijd met uitbetaling van subsidies en bekijk of het nuttig zou zijn dit jaar sneller uit te betalen.
  • Help hen het financieel impactsjabloon in te vullen. Hier kan je direct al kostenbesparende tips geven.
  • Wees flexibel.

Help hen aan (extra) middelen

  • Garandeer het voorziene subsidiebedrag. Val desnoods terug op de regeling van vorig jaar (in overleg met verenigingen en jeugdraad). Maar laat de indicatorendiscussie voor subsidies los, want er zullen er heel wat niet gehaald worden terwijl de eigen financiering ook is stilgevallen en er toch heel wat inspanningen geleverd worden door het jeugdwerk om hun maatschappelijk doel te bereiken. Dit geldt zeker voor 2020 maar wellicht ook nog voor 2021.
  • Betaal vroeger uit of betaal al een voorschot.
  • Voorzie systemen als een éénmalige steunsubsidie, garantiestelling, overbruggingskrediet of renteloze lening (en maak met hen een afbetalingsplan).
  • Help hen bij fondsenwerving, stel expertise ter beschikking, communiceer samen met hen hierover. Heel wat animatoren zullen hun attest niet behalen aangezien de vormingen stilliggen. Hou hier rekening mee en straf je eigen animatoren en die van het particuliere jeugdwerk hier niet voor af in subsidies en betalingssystemen.
  • En wees zelf solidair na de crisis door vlot toestemming en hulp te bieden (logistiek, gratis zalen, …) voor het opzetten van allerlei acties.
  • Voor professionele jeugdwerkers vind je o.a. hier meer info. Zij kunnen vaak wel beroep doen op Vlaamse steun.

Pedagogisch

  • Geef - wie dat ziet zitten - snel de mogelijkheid om outreachend aan de slag te gaan naar kinderen en jongeren in kwetsbare situaties. Maak daarover gemeentebrede afspraken met betrokken diensten: welzijn, preventie, politie...
  • Help het jeugdwerk om de gevraagde maatregelen om hun werking mogelijk te maken te realiseren. Zowel i.v.m. preventiemaatregelen, noodprocedures, communicatieplannen, registratie voor contact tracing...
  • Voorzie instructie en opleiding voor iedereen die vanaf morgen met kinderen aan de slag gaat en beperk dit niet tot professionelen. Misschien kan de jeugdraad hier wel een rol spelen? Baseer je op het werk dat de sector en de koepels op maat ontwikkelen.
  • Laat het jeugdwerk jeugdwerk zijn. Laat beslissingen niet enkel vasthangen aan een discussie over opvangcapaciteit. Ontmoeten, experimenteren, leren, samen groep vormen... staan bij jeugdwerk voorop.
  • Voorzie een snel contact i.v.m. allerlei vragen rond corona en de jeugdwerk-gerelateerde vragen.
  • Communiceer de websites van koepels en overheid die hier info over geven. En hou deze ook in het oog voor de nodige tips (bv. het organiseren van een info-avond in coronatijden).

Logistiek

  • Maak duidelijk aan de bevolking waarom jeugdwerk en de bijhorende activiteiten niet alleen voor kinderen maar ook voor jongeren belangrijk zijn.
  • De komende maanden zal voor het jeugdwerk gepaard gaan met heel wat maatregelen en voorwaarden. De gemeente is de aangewezen partner om hierin te ondersteunen om te zorgen dat kinderen en jongeren toch vrije tijd kunnen beleven.
  • Doe dit ook weer proactief en schat in welke vragen er op je af gaan komen.
  • Wees flexibel in deadlines i.v.m. bestaande logistieke steun want er zullen andere vragen en andere noden voortvloeien uit de voorwaarden en maatregelen.
  • Zoek actief mee naar oplossingen en spreek eventueel af wie wat betaalt. (Mondmaskers? Handschoenen? Stromend water? Papieren handdoeken bij wastafels? Extra wastafels, meer kampvervoer op niet-geplande momenten? Systeem bedenken om veel spelmateriaal te ontsmetten, op kamp in eigen gemeente/stad, extra lokalen en lobby hiervoor bij bv. scholen...)
  • Zet je communicatiekanalen in om het jeugdwerk en ouders te informeren.
  • Creëer in regie een animatorenpoule, breed inzetbaar voor jeugdactiviteiten en opvang.
  • De organisatorische maatregelen zullen er sowieso voor zorgen dat je met meer zal moeten zijn om hetzelfde te doen ook nog in de komende maanden. Denk maar aan beperkte contactbubbels van bv. 50 kinderen
  • Wees niet strenger dan nodig bij het bepalen of werkingen aan de slag kunnen gaan en blijven, op basis van een afwegingskader om op vlak van voorzorgsmaatregelen, interne organisatie, begeleiding, communicatie … in orde te zijn. In dit kader zijn doelgroep, spreiding (bestaand aanbod in de buurt) en draagkracht van de organisatie belangrijke criteria. Als een jeugdhuis de maatregelen kan handhaven, kan het open.
  • Geef aan eerstelijnsjeugdwerkers de toestemming om ook in de openbare ruimte outreachend aan de slag te gaan, indien hun organisatie en zijzelf dat willen. Informeer je diensten (politie) dat jongeren toestemming hebben voor deze buitenshuis ontmoetingen met eerstelijnswerkers.

 Roep op tot solidariteit

  • Roep je inwoners, ouders en bedrijven op tot solidariteit met het jeugdwerk. Vraag iedereen (bv. leveranciers) om begripvol te zijn voor de jeugdsector die door zijn jonge leidingsploegen toch extra kwetsbaar is.
  • Roep ook het jeugdwerk op om solidair te zijn. Als alle Vlaamse jeugdbewegingen hun kampplaats willen annuleren zonder kosten dan zal de kampplaatssector (die al te klein is!) de klappen opvangen. Ook het jeugdwerk zal begrijpen dat de crisis iedereen treft. Vraag hen om ook begripvol om te gaan met leveranciers, jeugdverblijven of andere instanties die het geld niet terug kunnen overschrijven.

Goede praktijkvoorbeelden

We verzamelden vanuit onze Facebookgroepen heel wat goede voorbeelden van hoe gemeenten en steden deze lokale jeugdwerkondersteuning aanpakken. Niet alle tips en niet alle voorstellen hieronder zullen het halen maar het zijn vooral pistes die lokale besturen bewandelen en overwegingen die ze maken en oplossingen naast elkaar zetten.

Het valt op dat er vooral financieel gedacht werd. De pedagogische en logistieke ondersteuningsvoorbeelden liggen wellicht nu momenteel nog op de (teken)tafel. We vullen deze aan zodra we meer weten.

Inhoud
Destelbergen

deed een heel uitvoerige impactbevraging. Je mag de bevraging gebruiken of aanpassen zoals Merelbeke deed.
(in kaart brengen/voorbeeld impactbevraging)

Dendermonde

heeft een team post-corona waar o.a. de jeugddienst, ambtenaren en politici in zitten. Iedereen heeft een link naar andere domeinen om indien nodig terugkoppeling en bevraging te organiseren. De jeugddienst neemt maatschappelijk kwetsbaren op.
Sector per sector wordt bekeken of men voor subsidies gewoon het bedrag van vorig jaar gaat nemen of men dit jaar gaat berekenen met inbegrip van de afgelaste dingen.
Men brengt in kaart hoe men nog anders kan ondersteunen. Enkele ideeën: misschien voorziet de stad een locatie waar een kleine groep op weekend kan gaan mochten kampen niet kunnen. De stad kan extra inspanning doen om vrijwilligers naar het jeugdwerk te krijgen als speelpleinen mogen doorgaan.
Richt zich momenteel vooral op het kostenplaatje en de financiële impact en op beleving in de stad tegen deze zomer. Andere zaken liggen bij de reguliere veiligheidscel.
(actie voor jeugdwerkvrijwilligers/beleving in de stad/ berekeningssysteem subsidies/taskforce post-corona/ terugkoppelen/bevragen/ weekendlocatie voorzien)

Borgloon

ondersteunt verenigingen actief op hun grondgebied in hun werking. De erkende verenigingen (sport, cultuur, jeugd en senioren) krijgen op basis van hun werkingstoelage 2019 voor 2020 de werkingstoelage van 2019 plus 50% extra.
(basis vorig werkjaar/+50%/maatregelen communiceren)  

Wemmel

overweegt om het vrijgekomen budget van evenementen (afgelast wegens coronamaatregelen, zoals de buitenspeeldag,...) te verdelen over de verenigingen die getroffen zijn. De jeugdverenigingen maken daar zeker deel van uit. De verdeelwijze is nog niet duidelijk. Wemmel organiseert een digitale jeugdraad waar een duidelijker zicht moet blijken op de (financiële) domper van de jeugdverenigingen.
(digitale jeugdraad/niet-gebruikte budgetten)

Laarne

zal in de berekening van de werkingssubsidies de geannuleerde activiteiten toch meetellen. Laarne zal ook de financiële verliezen voor jeugdverenigingen in kaart brengen en nagaan of ze extra steunmaatregelen kunnen uitwerken.
(extra steun uitwerken/geannuleerd telt mee/in kaart brengen/extra steun uitwerken)

Ham

nam een princiepsbeslissing om verenigingen van Jeugd-Cultuur-Sport op zeer korte termijn 25% uit te keren berekend op subsidie 2019. Eind dit jaar hebben ze ook recht op de volledige pot die ingeschreven was voor 2020. Iets wat sowieso elk jaar het geval is. Lineaire beslissing (ook voor middenstand) om geen dossiers op te vragen en rompslomp te vermijden en om snel een gebaar te kunnen stellen.
(25% sneller al uitkeren/totale bedrag verdelen)

Evergem

brengt de situatie van elke vereniging in kaart. Op basis daarvan stemmen ze verder op maat af. Op vlak van subsidies verwachten ze momenteel weinig tot geen impact. Men blijft de integrale subsidiepot verdelen over alle jeugdverenigingen.
(in kaart brengen/integrale subsidiepot blijven verdelen/op maat ondersteunen)

Riemst

brengt voor jeugd-, sport- en cultuurverenigingen in kaart welke ondersteuning nodig is. Via die weg bekijken ze ook of het kan helpen om de werkingssubsidie uit te betalen in juni, op basis van de gemiddelde toelage van de afgelopen jaren per vereniging.
(basis vorige werkjaren/in kaart brengen/vervroegd uitbetalen)

Hasselt

doet een impactmeting om dan ondersteuning te bepalen. Daarnaast is er een subsidiepot van € 100.000 voor socioculturele en sportverenigingen om het verlies door evenementen te compenseren.
(in kaart brengen/extra subsidiepot)

Londerzeel

brengt samen met de jeugdwerkinitiatieven alles financieel in kaart, om op basis daarvan proactief aan de slag te gaan om hen zo goed mogelijk te ondersteunen. Contact met hen gebeurt via de virtuele jeugdraad (ze kwamen al 3x samen). Organiseerden in de paasvakantie een digispeelplein en organiseren een virtuele kinderraad om te polsen hoe het met de kinderen gaat.
(digispeelplein/in kaart brengen/proactief ondersteunen/virtuele jeugdraad/virtuele kinderraad)

Zutendaal

stelt gratis uitleenmaterialen ter beschikking voor cultuur- en sportverenigingen in 2021 én 2021 (voor jeugd is dit al gratis) en ook gratis nachtvergunningen voor jeugdverenigingen in 2021-2022.
(gratis uitleenmateriaal voor acties/ gratis nachtvergunningen)

Grimbergen

heeft een subsidiereglement met dossiers waarvan de periode ook nog tot en met eind augustus loopt. Voorlopig wachten ze af wat de beslissing zal zijn i.v.m. zomerkampen. Sowieso hebben ze in hun subsidiereglement een regel die zegt dat een overschot (van het budget) wordt verdeeld volgens de punten van de werkingstoelage (gebaseerd op o.a. aantal leden).
(impact kampen afwachten, systeem om overschotten op subsidieonderdelen te verdelen)

Wuustwezel

brengt momenteel de impact in kaart voor alle socio-culturele verenigingen. Er komen wel subsidies voor geannuleerde activiteiten en verenigingen die in nood zitten. Wie een afbetaling of erfpacht bij de gemeente heeft lopen, kan een jaar uitstellen.
(in kaart brengen/uitstel afbetaling/uitstellen erfpacht herbekijken)

Genk

deed een impactmeting. Weinig zware problemen kwamen naar boven. Dit komt vooral doordat er weinig vaste kosten zijn voor o.a. infrastructuur. Besliste al dat jeugdverenigingen een voorschot krijgen van 50% van hun werkingsmiddelen (2019). Verder voor alle verenigingen kwijtschelding van erfpacht of huur indien ze van de stad huren. Jeugdverenigingen hadden al een symbolische erfpacht van € 1. Er komt waarschijnlijk ook een noodfonds en Genk overweegt groepsaankopen voor materialen zoals handgels, cashless betaalsystemen, … overwogen.
(in kaart brengen/ voorschot 50%/4/12 kwijtschelding erfpacht of huur/ samen aankopen i.v.m. coronamaatregelen)

Herent

bevroeg via een digitale jeugdraad de impact van de coronamaatregelen op de werkingen. Er werd aangegeven dat er voorlopig nog geen financiële rampen waren, zeker niet bij de groteren met wat meer financiële armslag. Vrees voor geplande investeringen is er wel, zoals de brandcentrales op advies van de brandweer. Jeugdverenigingen stellen voor om grote aankopen uit te stellen. Voorlopig vallen jeugdsubsidies buiten beschouwing omdat het enkel effect heeft op projecten. Bij engagementsubsidies blijft men het bedrag verdelen onder de (minder) aanvragen waardoor men dan eigenlijk meer krijgt. Er komt vanuit vrije tijd een bevraging naar de financiële impact bij alle verenigingen (inkomsten die ze mislopen, tegemoetkomingen die ze al ontvingen e.d.). Nadien bekijkt men de mogelijkheden. Men wil ook graag ondersteuning bieden naar de heropstart toe van het jeugdwerk, buurtwerk via buurtcomités, …
(bevraging jeugdraad/ bevraging alle verenigingen/investeringsimpact/ ondersteunen heropstart jeugdwerk/ totaal bedrag blijven verdelen)

Nazareth

zit samen met de jeugdverenigingen om hun vragen en bezorgdheden te bespreken i.v.m. werking, vakantie, … en zoeken dan samen naar oplossingen. Gebruiken de Google Form van Destelbergen.
(in gesprek met jeugdwerk/in kaart brengen)  

Regioplatforms

Heel wat regioplatforms delen ook info hierrond.

Stallaert
Filip
Breed Jeugdbeleid & Regie Vrijetijdsaanbod
03 821 06 08

Contacteer ons

Bataljong vzw
Ossenmarkt 3
2000 Antwerpen
03/821.06.06
info@bataljong.be

Volg Bataljong

Nieuwsbrief